เครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์คืออะไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง

เครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์คือ เครื่องคิดเลขที่คำนวณได้มากกว่าบวกลบคูณหาร โดยเพิ่มฟังก์ชันคณิตศาสตร์ขั้นสูงเข้ามา เช่น ตรีโกณมิติ (sin, cos, tan) ลอการิทึม (log, ln) เลขยกกำลังและราก แฟกทอเรียล รวมถึงค่าคงที่อย่าง pi และ e พร้อมกับความสามารถสำคัญที่สุดคือการเรียงลำดับการคำนวณตามหลักคณิตศาสตร์ให้อัตโนมัติ ทำให้พิมพ์สูตรยาว ๆ ลงไปทั้งบรรทัดแล้วได้คำตอบที่ถูกต้องทันที

คนส่วนใหญ่เจอเครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์ครั้งแรกในห้องเรียนคณิตศาสตร์หรือฟิสิกส์ระดับมัธยม แต่จริง ๆ แล้วมันถูกใช้ต่อไปอีกยาวในงานวิศวกรรม สถาปัตยกรรม บัญชี การเงิน และงานช่างที่ต้องคำนวณมุมหรือความชัน หากอยากลองใช้งานทันทีโดยไม่ต้องหาซื้อเครื่อง สามารถเปิด เครื่องมือคำนวณออนไลน์ แล้วพิมพ์สูตรทดสอบดูได้เลย

เครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์คือ อะไร ต่างจากเครื่องคิดเลขทั่วไปตรงไหน

ความต่างที่ชัดที่สุดไม่ใช่จำนวนปุ่ม แต่เป็นวิธีที่เครื่องตีความสิ่งที่เรากด เครื่องคิดเลขทั่วไปหรือเครื่องคิดเลขสำนักงานจะทำงานแบบเรียงตามลำดับที่กด ส่วนเครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์จะทำตามลำดับความสำคัญทางคณิตศาสตร์

• พิมพ์ 2 + 3 x 4 ลงไป เครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์ให้ 14 เพราะคูณก่อนบวก ส่วนเครื่องคิดเลขทั่วไปหลายรุ่นให้ 20 เพราะบวกก่อนแล้วค่อยคูณ
• เครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์มี วงเล็บ ซ้อนกันได้หลายชั้น ทำให้ใส่สูตรที่มีตัวส่วนยาว ๆ ได้ในบรรทัดเดียว
• มีจอแสดงสูตรที่พิมพ์ไปแล้ว ทำให้ย้อนกลับไปแก้ตัวเลขที่พิมพ์ผิดได้โดยไม่ต้องเริ่มใหม่
• รองรับ สัญกรณ์วิทยาศาสตร์ เช่น 6.02 x 10^23 ซึ่งเครื่องคิดเลขธรรมดามักแสดงผลไม่พอหลัก

ฟังก์ชันตรีโกณมิติ ใช้ทำอะไร

ปุ่ม sin, cos และ tan ใช้หาความสัมพันธ์ระหว่างมุมกับด้านของสามเหลี่ยมมุมฉาก งานที่ใช้จริงคือการหาความสูงของสิ่งที่ปีนขึ้นไปวัดไม่ได้ การคำนวณความชันหลังคา การวางแนวบันได และการแตกแรงในวิชาฟิสิกส์

• sin 30 องศา = 0.5
• cos 60 องศา = 0.5
• tan 45 องศา = 1

สิ่งที่ต้องระวังที่สุดคือ โหมดหน่วยมุม เครื่องมีทั้งโหมด DEG (องศา) RAD (เรเดียน) และ GRAD ถ้าโจทย์ให้มาเป็นองศาแต่เครื่องตั้งอยู่ที่ RAD คำตอบจะผิดทั้งหมดโดยที่เครื่องไม่แจ้งเตือนอะไรเลย ให้ดูสัญลักษณ์เล็ก ๆ บนมุมจอทุกครั้งก่อนเริ่มคำนวณ ส่วนปุ่ม sin กับ 1 ยกกำลังลบหนึ่ง (arcsin) ใช้ย้อนกลับ คือรู้อัตราส่วนด้านแล้วหาว่ามุมกี่องศา

ลอการิทึมและเลขยกกำลัง

ลอการิทึมคือการถามว่า ต้องยกกำลังเท่าไรจึงจะได้ตัวเลขนี้ ปุ่ม log บนเครื่องหมายถึงฐาน 10 ส่วน ln หมายถึงฐาน e

• log 1000 = 3 เพราะ 10 ยกกำลัง 3 เท่ากับ 1000
• log 100 = 2
• ln 10 = 2.302585 (ปัดหกตำแหน่ง)
• 2 ยกกำลัง 10 = 1024
• รากที่สองของ 2 = 1.414214 (ปัดหกตำแหน่ง)

ลอการิทึมถูกใช้ในสเกลที่ค่าจริงกระโดดเป็นเท่าตัว เช่น ค่า pH ระดับความดังเป็นเดซิเบล และการคำนวณดอกเบี้ยทบต้นเพื่อหาว่าต้องใช้เวลากี่ปีเงินจึงจะโตถึงเป้า ส่วนการย้อนกลับจากค่าลอการิทึมมาเป็นตัวเลขเดิมเรียกว่าแอนติลอการิทึม ซึ่งอธิบายวิธีกดไว้ละเอียดในบทความ แอนติล็อกบนเครื่องคิดเลข

ฟังก์ชันอื่นที่มีติดมาแทบทุกรุ่น

นอกจากสามกลุ่มหลักข้างบน ยังมีปุ่มที่ใช้บ่อยจนควรรู้จักไว้

• แฟกทอเรียล (x!) ใช้ในความน่าจะเป็นและการจัดหมู่ เช่น 8! = 40320
• ค่าคงที่ pi = 3.141593 และ e = 2.718282 (ปัดหกตำแหน่ง) กดปุ่มเดียวได้ค่าเต็มความละเอียดของเครื่อง ไม่ต้องพิมพ์ 3.14 เอง
• โหมดสถิติ ใส่ชุดข้อมูลแล้วให้เครื่องหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
• หน่วยความจำ ปุ่ม M+ MR และ Ans ใช้เก็บผลลัพธ์กลางทางไปใช้ต่อ ลดการจดใส่กระดาษซึ่งเป็นจุดที่ผิดพลาดง่าย
• เศษส่วน คำนวณและแสดงผลเป็นเศษส่วนแท้ ไม่แปลงเป็นทศนิยมให้อัตโนมัติ

ควรเลือกเครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์แบบไหน

ถ้าใช้เพื่อสอบ ให้ยึดประกาศของสนามสอบเป็นหลักก่อนเสมอ เพราะการสอบหลายรายการอนุญาตเฉพาะรุ่นที่ไม่มีความสามารถเขียนโปรแกรมและไม่มีการสื่อสารไร้สาย นอกเหนือจากนั้นให้ดูสามข้อคือ จอแสดงสูตรแบบธรรมชาติที่แสดงเศษส่วนและรากเหมือนในหนังสือ ความสามารถย้อนดูประวัติการคำนวณ และแหล่งพลังงานว่าเป็นถ่านอย่างเดียวหรือมีเซลล์แสงอาทิตย์ช่วย

สำหรับคนที่ยังไม่คุ้นกับการวางลำดับปุ่มและวงเล็บ แนะนำให้อ่าน วิธีใช้เครื่องคิดเลขอย่างถูกต้อง ก่อน เพราะข้อผิดพลาดส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากเครื่อง แต่มาจากการใส่สูตรผิดลำดับ

ข้อควรระวังเวลาใช้งานจริง

เครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์คำนวณตามที่เราสั่งเป๊ะ ๆ ไม่ได้เดาเจตนา ดังนั้นควรตรวจสามอย่างทุกครั้ง หนึ่งคือโหมดมุมตรงกับโจทย์ สองคือวงเล็บปิดครบทุกอัน เพราะวงเล็บที่ขาดไปหนึ่งตัวทำให้ทั้งตัวส่วนถูกตีความผิด และสามคือปัดทศนิยมเฉพาะตอนจบเท่านั้น ไม่ปัดระหว่างทาง เพราะความคลาดเคลื่อนจะสะสมจนผลลัพธ์เพี้ยน วิธีตรวจง่าย ๆ คือประมาณคำตอบคร่าว ๆ ในหัวก่อนกด ถ้าตัวเลขบนจอห่างจากที่ประมาณไว้มาก แสดงว่ากดผิดที่ไหนสักแห่ง