คํานวณพื้นที่ดิน แปลงไร่ งาน ตารางวา เป็นตารางเมตร

คํานวณพื้นที่ดินให้ถูกต้องเริ่มจากจำอัตราส่วนตายตัวเพียงสามบรรทัด คือ 1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร = 4 งาน, 1 งาน = 400 ตารางเมตร = 100 ตารางวา และ 1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร อัตราส่วนเหล่านี้เป็นค่าคงที่ ไม่ใช่ค่าประมาณ จึงแปลงกลับไปกลับมาได้เสมอโดยไม่มีการปัดเศษ ถ้าอยากได้คำตอบทันทีโดยไม่ต้องคูณเอง ใช้ เครื่องมือคำนวณบนหน้าแรก กรอกตัวเลขแล้วอ่านผลได้เลย

หน่วยพื้นที่ดินของไทย: ไร่ งาน ตารางวา

ระบบหน่วยที่ดินไทยเป็นระบบขั้นบันไดสามชั้น ชั้นใหญ่สุดคือไร่ รองลงมาคืองาน และเล็กสุดคือตารางวา โฉนดที่ดินไทยจะเขียนเนื้อที่ในรูปแบบ "กี่ไร่ กี่งาน กี่ตารางวา" เสมอ เช่น 5 ไร่ 2 งาน 30 ตารางวา ส่วนตารางเมตรเป็นหน่วยสากลที่ใช้เวลาคุยกับผู้รับเหมา สถาปนิก หรือคำนวณค่าวัสดุ

• ไร่ หน่วยใหญ่สุด ใช้กับที่ดินเปล่า ที่นา ที่สวน
• งาน เป็นหนึ่งในสี่ของไร่ นิยมใช้กับที่ดินจัดสรรขนาดกลาง
• ตารางวา หน่วยเล็กสุด ใช้กับที่ดินในเมืองและบ้านจัดสรร ราคาที่ดินมักประกาศเป็นบาทต่อตารางวา

ข้อควรจำคือ วา เป็นหน่วยความยาวเท่ากับ 2 เมตร ดังนั้น 1 ตารางวา จึงเท่ากับ 2 x 2 = 4 ตารางเมตร ตัวเลข 4 นี้เป็นรากของทั้งระบบ เมื่อคูณด้วย 100 ได้ 400 ตารางเมตรต่อ 1 งาน และคูณอีก 4 ได้ 1,600 ตารางเมตรต่อ 1 ไร่

ตารางแปลงหน่วยที่ใช้ได้ทุกกรณี

• 1 ไร่ = 4 งาน = 400 ตารางวา = 1,600 ตารางเมตร
• 1 งาน = 100 ตารางวา = 400 ตารางเมตร
• 1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร
• 1 ตารางเมตร = 0.25 ตารางวา
• 1 เฮกตาร์ = 10,000 ตารางเมตร = 6.25 ไร่
• 1 ตารางกิโลเมตร = 1,000,000 ตารางเมตร = 625 ไร่

ทุกบรรทัดข้างบนได้จากการคูณหารตรง ๆ เช่น 10,000 หารด้วย 1,600 ได้ 6.25 พอดี และ 1,000,000 หารด้วย 1,600 ได้ 625 พอดี ไม่มีเศษทศนิยมซ่อนอยู่ หากต้องการดูวิธีเปลี่ยนหน่วยแบบอื่นเพิ่มเติม อ่านต่อได้ที่ คู่มือแปลงหน่วยวัด

วิธีคํานวณพื้นที่ดินจากไร่ งาน ตารางวา เป็นตารางเมตร

สูตรเดียวจบ คือ นำจำนวนไร่คูณ 1,600 บวกจำนวนงานคูณ 400 บวกจำนวนตารางวาคูณ 4 ผลลัพธ์คือพื้นที่รวมเป็นตารางเมตร

• ตัวอย่างที่ 1 ที่ดิน 5 ไร่ 2 งาน 30 ตารางวา คำนวณได้ (5 x 1,600) + (2 x 400) + (30 x 4) = 8,000 + 800 + 120 = 8,920 ตารางเมตร
• ตัวอย่างที่ 2 ที่ดิน 3 งาน 50 ตารางวา คำนวณได้ (3 x 400) + (50 x 4) = 1,200 + 200 = 1,400 ตารางเมตร
• ตัวอย่างที่ 3 ที่ดินครึ่งงาน คำนวณได้ 0.5 x 400 = 200 ตารางเมตร หรือเท่ากับ 50 ตารางวา

แปลงตารางเมตรกลับเป็นไร่ งาน ตารางวา

ทิศทางย้อนกลับใช้วิธีหารเอาผลลัพธ์เต็มจำนวนทีละชั้น เริ่มจากหารด้วย 1,600 เพื่อหาไร่ เศษที่เหลือหารด้วย 400 เพื่อหางาน เศษสุดท้ายหารด้วย 4 เพื่อหาตารางวา

• เริ่มจาก 8,920 ตารางเมตร หารด้วย 1,600 ได้ 5 เหลือเศษ 920
• นำ 920 หารด้วย 400 ได้ 2 เหลือเศษ 120
• นำ 120 หารด้วย 4 ได้ 30 พอดี
• สรุปได้ 5 ไร่ 2 งาน 30 ตารางวา ตรงกับตัวอย่างที่ 1 พอดี แปลว่าการคำนวณสองทิศทางสอดคล้องกัน

ลองอีกชุดหนึ่ง 1,000 ตารางเมตร หารด้วย 1,600 ได้ 0 ไร่ เหลือ 1,000 หารด้วย 400 ได้ 2 งาน เหลือ 200 หารด้วย 4 ได้ 50 ตารางวา จึงเท่ากับ 2 งาน 50 ตารางวา ส่วน 2,400 ตารางเมตร หารด้วย 1,600 ได้ 1.5 พอดี คือ 1 ไร่ 2 งาน

คํานวณพื้นที่ดินจากขนาดกว้างคูณยาว

ถ้ารู้แค่ความกว้างและความยาวเป็นเมตร ให้คูณกันก่อนเพื่อได้ตารางเมตร แล้วค่อยแปลงเป็นหน่วยไทย เช่น ที่ดินหน้ากว้าง 20 เมตร ลึก 40 เมตร ได้ 20 x 40 = 800 ตารางเมตร ซึ่งเท่ากับ 800 หารด้วย 1,600 = 0.5 ไร่ หรือ 2 งาน พอดี

สำหรับที่ดินรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าวิธีนี้แม่นยำ แต่ถ้าที่ดินเป็นรูปหลายเหลี่ยมไม่สม่ำเสมอ ควรแบ่งเป็นรูปสามเหลี่ยมหรือสี่เหลี่ยมย่อยแล้วบวกกัน หรือยึดตัวเลขเนื้อที่ในโฉนดเป็นหลัก เพราะกรมที่ดินรังวัดตามหมุดเขตจริง รายละเอียดการคิดพื้นที่แต่ละรูปทรงอ่านเพิ่มได้ที่ วิธีคิดตารางเมตร

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเวลาคำนวณ

• สับสนวากับตารางวา วาเป็นความยาว 2 เมตร ส่วนตารางวาเป็นพื้นที่ 4 ตารางเมตร คนละหน่วยกัน
• ลืมว่างานมี 100 ตารางวา ไม่ใช่ 40 การจำผิดตรงนี้ทำให้ตัวเลขคลาดเคลื่อนหลายเท่า
• เขียนเกินขั้น เช่น เขียน 5 งาน ทั้งที่ 4 งานเท่ากับ 1 ไร่ ต้องปรับเป็น 1 ไร่ 1 งาน
• คิดราคาผิดหน่วย ราคาที่ดินในเมืองมักเป็นบาทต่อตารางวา ส่วนที่ดินนอกเมืองมักเป็นบาทต่อไร่ ต้องแปลงให้เป็นหน่วยเดียวกันก่อนเปรียบเทียบ
• ปัดเศษเร็วเกินไป ควรคำนวณเป็นตารางเมตรให้ครบก่อน แล้วค่อยปัดตอนท้ายครั้งเดียว

เมื่อเข้าใจสามอัตราส่วนหลักและลำดับการหารแล้ว การคํานวณพื้นที่ดินจะกลายเป็นงานเลขคูณหารธรรมดาที่ตรวจทานเองได้ทุกครั้ง โดยตรวจย้อนกลับว่าแปลงไปแล้วแปลงกลับได้ตัวเลขเดิมหรือไม่