คิดเปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้นกี่เปอร์เซ็นต์

สูตรคิดเปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้นแบบเข้าใจง่าย

หลายคนรู้ว่าเงินเดือนขึ้น แต่ตอบไม่ได้ว่าขึ้นกี่เปอร์เซ็นต์ จริง ๆ แล้วใช้การหารแบบง่ายมาก โดยมีตัวแปร 3 ตัวที่ต้องรู้ก่อนคำนวณ

ตัวแปร	ความหมาย	ตัวอย่าง
เงินเดือนเก่า	เงินเดือนก่อนปรับ ใช้เป็นฐานหาร	20,000 บาท
เงินเดือนใหม่	เงินเดือนหลังปรับ	21,500 บาท
ผลต่างเงินเดือน	เงินเดือนใหม่ลบเงินเดือนเก่า	1,500 บาท

สูตรหลัก: เปอร์เซ็นต์ที่ขึ้น = (เงินเดือนใหม่ − เงินเดือนเก่า) × 100 ÷ เงินเดือนเก่า

หัวใจอยู่ที่ตัวหารต้องเป็นเงินเดือนเก่าเสมอ ไม่ใช่เงินเดือนใหม่ เพราะเราต้องการรู้ว่า "เพิ่มขึ้นจากเดิมกี่เปอร์เซ็นต์" ไม่ใช่ "เงินเดือนใหม่ประกอบด้วยส่วนที่เพิ่มกี่เปอร์เซ็นต์"

ถ้าอยากรู้ว่าขึ้นกี่บาทก่อน ค่อยคิดเปอร์เซ็นต์ ให้หา ผลต่างเงินเดือน ด้วยการลบก่อน แล้วนำผลต่างไปเข้าสูตร วิธีนี้ลดความผิดพลาดเวลาใช้เครื่องคิดเลข เพราะตัวเลขที่กดน้อยลง

อีกวิธีที่ใช้บ่อยคือคิดจากอัตราที่ประกาศไว้ เช่น ถ้าบริษัทแจ้งว่าปรับขึ้น 4% อยากรู้ว่าเป็นเงินเท่าไร ให้เอาเงินเดือนเก่าคูณ 4 แล้วหาร 100 หรือเอาเงินเดือนเก่าคูณ 0.04 ก็ได้ผลเท่ากัน เช่น 20,000 × 0.04 = 800 บาท

สำหรับใครที่ต้องคิดเปอร์เซ็นต์บ่อย ๆ อย่างการคิดส่วนลดหรือภาษี สามารถใช้แนวคิดเดียวกันกับหน้า 5% ของเงินเดือนคิดยังไง ซึ่งอธิบายการหาค่าเปอร์เซ็นต์ของจำนวนเงินไว้ละเอียดดี

ตัวอย่างคำนวณเงินเดือนขึ้น 3% 5% 7% และ 10%

ลองดูตัวอย่างจริงจากฐานเงินเดือนที่พบบ่อย เพื่อให้เทียบกับกรณีของตัวเองได้เร็ว

เงินเดือนเก่า	ปรับขึ้น	ผลต่างที่ได้	เงินเดือนใหม่
15,000	3%	450	15,450
15,000	5%	750	15,750
15,000	7%	1,050	16,050
20,000	3%	600	20,600
20,000	5%	1,000	21,000
20,000	7%	1,400	21,400
30,000	3%	900	30,900
30,000	5%	1,500	31,500
30,000	7%	2,100	32,100
30,000	10%	3,000	33,000

ข้อสังเกตสำคัญคือ เปอร์เซ็นต์เท่ากันแต่ฐานเงินเดือนต่างกัน ผลต่างเป็นเงินไม่เท่ากัน เช่น ขึ้น 5% เท่ากัน แต่เงินเดือน 15,000 ได้เพิ่ม 750 บาท ขณะที่ 30,000 ได้เพิ่ม 1,500 บาท ดังนั้นเวลาเจอประกาศว่า "ปรับขึ้น 5%" ต้องดูฐานเงินเดือนตัวเองประกอบเสมอ ไม่ควรเทียบตัวเลขเปอร์เซ็นต์กับเพื่อนต่างฐาน

ตารางเทียบเปอร์เซ็นต์ขึ้นเงินเดือนกับผลต่างที่ได้รับ

ตารางนี้ช่วยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างเปอร์เซ็นต์กับจำนวนเงินจริง โดยไม่ต้องคำนวณใหม่ทุกครั้ง ใช้เงินเดือนตั้งต้น 20,000 บาท เป็นตัวอย่าง

เปอร์เซ็นต์ที่ขึ้น	ผลต่างต่อเดือน	เงินเดือนใหม่	ผลต่างต่อปี (ประมาณ)
1%	200	20,200	2,400
2%	400	20,400	4,800
3%	600	20,600	7,200
4%	800	20,800	9,600
5%	1,000	21,000	12,000
6%	1,200	21,200	14,400
7%	1,400	21,400	16,800
8%	1,600	21,600	19,200
9%	1,800	21,800	21,600
10%	2,000	22,000	24,000

จะเห็นว่าเมื่อฐานเงินเดือนคงที่ ทุก 1% ที่เพิ่มขึ้นคิดเป็นเงิน 200 บาทต่อเดือน หรือประมาณ 2,400 บาทต่อปี ถ้าอยากเห็นภาพระยะยาวขึ้น เช่น การนำเงินส่วนที่เพิ่มไปออมหรือลงทุนต่อ วิธีคิดดอกเบี้ยทบต้นในหน้า คำนวณดอกเบี้ยทบต้น ช่วยดูได้ว่าเงินที่เพิ่มขึ้นทุกปีจะโตต่ออย่างไร

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการคิดเปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้น

แม้สูตรคิดเปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้นจะดูง่าย แต่ในทางปฏิบัติมีจุดที่ทำให้ตัวเลขคลาดเคลื่อนได้บ่อยครั้ง ลองตรวจสอบว่าคุณเผลอทำข้อใดข้อหนึ่งหรือไม่

• หารผิดฐาน — ตัวหารต้องเป็น เงินเดือนเก่า ไม่ใช่เงินเดือนใหม่หรือเงินเดือนเฉลี่ย การเอาเงินเดือนใหม่เป็นตัวหารจะทำให้เปอร์เซ็นต์ที่ได้ต่ำกว่าความจริงเสมอ เช่น ขึ้นจาก 20,000 เป็น 22,000 ถ้าหารด้วย 22,000 จะได้ 9.09% แต่คำตอบที่ถูกคือ 10%
• ใช้ผลต่างผิด — ผลต่างต้องเป็นเงินเดือนใหม่ลบเงินเดือนเก่า หากเผลอเอาเก่าลบใหม่จะได้ค่าติดลบ ควรตรวจเครื่องหมายก่อนสรุปว่าเป็นเปอร์เซ็นต์ที่เพิ่มขึ้น
• รวมรายการที่ไม่ใช่เงินเดือนฐาน — บางคนนำโบนัส เบี้ยเลี้ยง ค่าคอมมิชชัน หรือค่าล่วงเวลามารวมเป็นเงินเดือนเก่าและใหม่ ทำให้เปอร์เซ็นต์ที่คำนวณได้ไม่ตรงกับอัตราที่บริษัทประกาศ เพราะฐานปรับเงินเดือนมักคิดจากเงินเดือนคงที่เท่านั้น
• ปัดเศษเร็วเกินไป — การปัดผลต่างหรือเงินเดือนก่อนหารจะทำให้เปอร์เซ็นต์คลาดเคลื่อนหลายทศนิยม ควรคำนวณด้วยตัวเลขเต็มก่อน แล้วค่อยปัดผลลัพธ์สุดท้ายเป็น 2 ตำแหน่ง
• สลับหน่วยบาทกับเปอร์เซ็นต์ — ตัวเลขที่ได้จากสูตรคือ เปอร์เซ็นต์ ไม่ใช่จำนวนเงินที่เพิ่มขึ้น หากต้องการรู้ว่าเพิ่มกี่บาทต้องใช้ผลต่างโดยตรง
• คิดจากยอดสุทธิแทนยอดก่อนหัก — เงินเดือนที่ใช้คำนวณเปอร์เซ็นต์ควรเป็นยอดตามสัญญาจ้าง ไม่ใช่ยอดที่โอนเข้าบัญชีหลังหักภาษีและประกันสังคม
• ลืมว่าการปรับเงินเดือนอาจมีผลย้อนหลัง — หากบริษัทอนุมัติปรับย้อนหลังหลายเดือน เปอร์เซ็นต์ที่คำนวณจากเงินเดือนใหม่เพียงเดือนเดียวยังถูก แต่ยอดเงินที่ได้รับจริงในงวดนั้นจะสูงกว่าปกติ อย่านำยอดรวมย้อนหลังไปหารเพื่อหาเปอร์เซ็นต์

วิธีตรวจสอบง่าย ๆ คือคำนวณย้อนกลับ: เอาเปอร์เซ็นต์ที่ได้ไปคูณกับเงินเดือนเก่า แล้วบวกกลับเข้าไป ถ้าได้เท่ากับเงินเดือนใหม่ แปลว่าคำนวณถูกต้องแล้ว

วิธีคำนวณเปอร์เซ็นต์เงินเดือนใน Excel

สำหรับ HR หรือพนักงานที่ต้องคำนวณหลายคนในคราวเดียว การใช้ คํานวณเปอร์เซ็นต์ excel ช่วยลดเวลและความผิดพลาดได้มาก เพราะคำนวณซ้ำได้ทันทีเมื่อตัวเลขเปลี่ยน

วิธีพื้นฐานที่สุดคือวางเงินเดือนเก่าไว้คอลัมน์หนึ่ง เงินเดือนใหม่ไว้อีกคอลัมน์หนึ่ง แล้วสร้างคอลัมน์เปอร์เซ็นต์โดยใช้สูตร

เซลล์	ข้อมูล	สูตรหรือค่า
A2	เงินเดือนเก่า	20000
B2	เงินเดือนใหม่	21500
C2	ผลต่าง	=B2-A2
D2	เปอร์เซ็นต์ที่ขึ้น	=(B2-A2)/A2
E2	เปอร์เซ็นต์แบบคูณ 100	=(B2-A2)/A2*100

หลังใส่สูตรใน D2 แล้ว ให้จัดรูปแบบเซลล์เป็น Percentage (เปอร์เซ็นต์) โปรแกรมจะแสดงผลเป็น 7.5% ทันที หากต้องการตัวเลขเปอร์เซ็นต์เปล่า ๆ ให้ใช้สูตรใน E2 แล้วจัดรูปแบบเป็น Number

ข้อควรระวังในการใช้ Excel คืออย่าลบด้วยมือแล้วพิมพ์ตัวเลขผลต่างเอง เพราะเมื่อมีการแก้ไขข้อมูลต้นทาง ตัวเลขจะไม่อัปเดตตาม ให้อ้างอิงเซลล์เสมอ และควรล็อกการอ้างอิงด้วยเครื่องหมาย $ หากต้องคัดลอกสูตรลงหลายแถว เช่น =(B2-$A$2)/$A$2 ในกรณีที่ใช้ฐานเดียวกัน

อีกจุดที่พลาดบ่อยคือการเผลอจัดรูปแบบเป็นเปอร์เซ็นต์ทั้งที่สูตรคูณ 100 ไปแล้ว ทำให้ได้ผลเป็น 750% แทน 7.5% ทางแก้คือเลือกวิธีใดวิธีหนึ่งเท่านั้น คือหารแบบไม่คูณ 100 แล้วจัดรูปแบบเป็นเปอร์เซ็นต์ หรือคูณ 100 แล้วจัดรูปแบบเป็นตัวเลขธรรมดา

หากต้องการคำนวณเปอร์เซ็นต์ของจำนวนเงินอื่น ๆ เช่น ส่วนลดหรือภาษี สามารถใช้โครงสร้างสูตรเดียวกันได้ เพียงเปลี่ยนฐานที่ใช้หารให้ตรงกับโจทย์ เช่น การคิด คำนวณเปอร์เซ็นต์ส่วนลด หรือภาษีมูลค่าเพิ่มก็ใช้หลัก (ค่าใหม่ − ค่าเก่า) ÷ ค่าเก่า เช่นกัน

คิดเปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้นสำหรับข้าราชการและครู

การคิดเปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้นของข้าราชการและครูมีหลักการเดียวกับพนักงานเอกชน คือใช้เงินเดือนเก่าเป็นฐาน แต่ความต่างอยู่ที่รอบการปรับและที่มาของอัตราที่ประกาศ

โดยทั่วไปการปรับเงินเดือนข้าราชการจะเป็นไปตามบัญชีเงินเดือนและมติคณะรัฐมนตรีในแต่ละช่วงเวลา ซึ่งมักกำหนดเป็นเปอร์เซ็นต์หรือจำนวนขั้นของบัญชีเงินเดือน เมื่อประกาศออกมาแล้ว ผู้ที่ได้รับผลกระทบสามารถนำเงินเดือนเก่าและเงินเดือนใหม่ตามบัญชีมาเข้าสูตรเพื่อตรวจสอบได้ทันที

สำหรับ คํานวณเปอร์เซ็นต์ เงินเดือนครู ก็ใช้วิธีเดียวกัน เนื่องจากครูและบุคลากรทางการศึกษาส่วนใหญ่ใช้บัญชีเงินเดือนของทางราชการ การปรับจึงมักอิงกับอันดับและขั้นเงินเดือน ไม่ใช่การเจรจารายบุคคลเหมือนภาคเอกชน

สิ่งที่ต้องระวังคือเงินเดือนที่ใช้เป็นฐานควรเป็นเงินเดือนในบัญชี ไม่ใช่เงินเพิ่มอื่น ๆ เช่น เงินวิทยฐานะหรือค่าตอบแทนพิเศษที่แยกออกมา เพราะรายการเหล่านั้นมีหลักเกณฑ์การจ่ายต่างหาก การนำมารวมเป็นฐานจะทำให้เปอร์เซ็นต์ที่คำนวณได้คลาดเคลื่อนจากที่ประกาศจริง

เปอร์เซ็นต์ในบริบทอื่น: ไขมัน ส่วนลด และจำนวนทั่วไป

แนวคิดเปอร์เซ็นต์ที่ใช้กับเงินเดือนสามารถประยุกต์กับเรื่องอื่นได้เหมือนกัน เพราะหัวใจคือการเทียบส่วนที่เปลี่ยนกับฐานเดิม

• คํานวณเปอร์เซ็นต์ไขมัน — ใช้หลักเดียวกันแต่เปลี่ยนฐานจากเงินเดือนเป็นน้ำหนักตัวหรือมวลรวม เช่น ถ้าน้ำหนักลดจาก 70 กิโลกรัมเหลือ 66 กิโลกรัม คิดเป็น (70−66) × 100 ÷ 70 = 5.71% ของน้ำหนักเดิม
• คํานวณเปอร์เซ็นต์ ส่วนลด — สินค้าราคา 1,200 บาท ลดเหลือ 960 บาท คิดเป็นส่วนลด (1,200−960) × 100 ÷ 1,200 = 20% ซึ่งเป็นวิธีเดียวกับการหาเปอร์เซ็นต์ที่ลดลง
• คํานวณเปอร์เซ็นต์ของ — หากต้องการหา 15% ของ 20,000 บาท ใช้ 20,000 × 15 ÷ 100 = 3,000 บาท ซึ่งเป็นวิธีที่ใช้เมื่อบริษัทประกาศอัตราปรับขึ้นแต่ยังไม่รู้จำนวนเงิน

การแยกให้ชัดว่าฐานคืออะไรจะช่วยให้เลือกสูตรได้ถูก ลดความสับสนระหว่าง "เปอร์เซ็นต์ที่เพิ่มขึ้น" กับ "เปอร์เซ็นต์ของจำนวน" ซึ่งเป็นคนละคำถามแต่ใช้ตัวเลขชุดเดียวกันได้

เงินเดือนขึ้นแล้วทำไมรายได้สุทธิไม่ขึ้นตามเปอร์เซ็นต์

หลายคนพบว่าเงินเดือนขึ้น 5% แต่เงินที่โอนเข้าบัญชีกลับเพิ่มไม่ถึง 5% หรือบางเดือนแทบไม่ต่างจากเดิม ปรากฏการณ์นี้เกิดจากรายได้สุทธิไม่ได้ขึ้นอยู่กับเงินเดือนฐานเพียงอย่างเดียว

• ภาษีหัก ณ ที่จ่าย — เงินเดือนที่เพิ่มขึ้นทำให้ฐานรายได้ทั้งปีสูงขึ้น เมื่อคำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า ภาษีที่ถูกหักในแต่ละเดือนอาจเพิ่มในสัดส่วนที่มากกว่าส่วนต่างเงินเดือน โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในขั้นภาษีสูงขึ้น
• ประกันสังคม — เงินสมทบถูกคำนวณจากค่าจ้างและมีเพดานสูงสุดตามที่กฎหมายกำหนด หากเงินเดือนเดิมอยู่ต่ำกว่าเพดานและเงินเดือนใหม่ยังไม่ถึงเพดาน ยอดหักจะเพิ่มขึ้นตามเงินเดือนจริง
• โบนัสและค่าล่วงเวลา — รายการเหล่านี้อาจผันแปรตามผลประกอบการหรือชั่วโมงทำงาน ไม่ได้ปรับตามเปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้นเสมอไป บางปีโบนัสลดลงแม้เงินเดือนขึ้น จึงทำให้รายได้รวมไม่เพิ่มตาม
• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพหรือสหกรณ์ — หากพนักงานเลือกสะสมเป็นเปอร์เซ็นต์ของเงินเดือน เมื่อเงินเดือนขึ้น เงินที่หักเข้ากองทุนก็เพิ่มขึ้นตาม ทำให้เงินสดรับลดลง
• รายการหักอื่น ๆ — ค่าเบี้ยประกันกลุ่ม เงินกู้สวัสดิการ หรือค่าปรับต่าง ๆ อาจถูกหักเป็นจำนวนคงที่หรือเปลี่ยนตามเงื่อนไข ทำให้ยอดสุทธิไม่สัมพันธ์กับเปอร์เซ็นต์ที่ขึ้นโดยตรง

หากต้องการรู้ว่ารายได้สุทธิเพิ่มจริงเท่าไร ควรเปรียบเทียบสลิปเงินเดือนเดือนก่อนและเดือนหลังปรับ โดยดูทั้งยอดก่อนหักและยอดหักแต่ละรายการ ไม่ควรใช้เปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้นเป็นตัวคาดการณ์เงินในบัญชีโดยตรง

ใช้เครื่องคิดเลขช่วยตรวจคำตอบเปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้น

เมื่อคำนวณมือแล้ว การใช้เครื่องคิดเลขออนไลน์ตรวจซ้ำเป็นวิธีลดความผิดพลาดที่รวดเร็ว โดยเฉพาะเมื่อตัวเลขมีทศนิยมหรือต้องการตรวจหลายสถานการณ์พร้อมกัน

1. เตรียมตัวเลขสองค่า — เงินเดือนเก่า (ยอดตามสัญญาจ้างก่อนหัก) และเงินเดือนใหม่หลังปรับ
2. หาผลต่าง — กรอกเงินเดือนใหม่ลบเงินเดือนเก่าในเครื่องคิดเลข หรือคำนวณในหัวแล้วนำผลต่างไปใช้ขั้นถัดไป
3. หารด้วยเงินเดือนเก่า — นำผลต่างหารด้วยเงินเดือนเก่า จะได้ค่าเป็นทศนิยม
4. คูณด้วย 100 — แปลงทศนิยมเป็นเปอร์เซ็นต์ เช่น 0.05 = 5%
5. ตรวจย้อนกลับ — เอาเปอร์เซ็นต์ที่ได้คูณกับเงินเดือนเก่า แล้วบวกกลับเข้าไป ควรได้เท่ากับเงินเดือนใหม่
6. ลองหลายสมมติฐาน — หากยังไม่รู้ว่าบริษัทจะปรับกี่เปอร์เซ็นต์ ลองใส่ 3%, 5%, 7% เพื่อดูว่าเงินเดือนใหม่จะเป็นเท่าไร แล้วเทียบกับที่คาดหวัง

เครื่องคิดเลขเปอร์เซ็นต์ช่วยลดข้อผิดพลาดเรื่องการหารผิดฐานและการปัดเศษ แต่ยังต้องป้อนตัวเลขตั้งต้นให้ถูกต้อง หากไม่แน่ใจว่าควรใช้ยอดใดเป็นฐาน ลองอ่านแนวทางในบทความ 5% ของเงินเดือนคิดยังไง ซึ่งอธิบายการคิดเปอร์เซ็นต์จากเงินเดือนในบริบทต่าง ๆ เพิ่มเติม

สำหรับผู้ที่ต้องคำนวณตัวเลขการเงินอื่นควบคู่กัน เช่น ภาษีมูลค่าเพิ่มหรือดอกเบี้ยทบต้น สามารถใช้เครื่องมือในหน้า คำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม และ คำนวณดอกเบี้ยทบต้น เพื่อตรวจสอบตัวเลขก่อนตัดสินใจเรื่องการเงินได้อย่างมั่นใจ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการคิดเปอร์เซ็นต์เงินเดือนขึ้น

เงินเดือนขึ้น 3 เปอร์เซ็นต์ คิดยังไง

นำเงินเดือนเก่าค