คิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนจากต้นทุน พร้อมสูตรและตัวอย่าง

การคิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนจากต้นทุน ใช้สูตร (ราคาขาย − ต้นทุนรวม) ÷ ต้นทุนรวม × 100 หากราคาขายสูงกว่าต้นทุนจะได้กำไร หากต่ำกว่าต้นทุนจะขาดทุน และหากเท่ากันจะเท่าทุน เช่น ซื้อสินค้า 100 บาท แล้วขาย 130 บาท เท่ากับกำไร 30 บาท หรือ 30% ของต้นทุน สามารถใช้สูตรเดียวกันนี้คำนวณด้วยเครื่องคิดเลข Excel หรือ Google Sheets ได้

สูตรคิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนจากต้นทุน

การคิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนจากต้นทุน คือการนำส่วนต่างระหว่างราคาขายกับต้นทุนมาเปรียบเทียบกับต้นทุนเดิม เพื่อดูว่าขายสินค้าแล้วได้กำไรหรือขาดทุนเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ วิธีนี้เหมาะสำหรับเจ้าของร้านค้า ผู้ขายสินค้าออนไลน์ ผู้ประกอบการ และผู้ที่ต้องการตรวจสอบผลตอบแทนจากการขายสินค้าแต่ละรายการ

หลักสำคัญของการคิดเปอร์เซ็นต์คือการเปรียบเทียบจำนวนหนึ่งกับฐานที่กำหนด โดยเปอร์เซ็นต์หรือร้อยละ (%) หมายถึงจำนวนต่อ 100 เช่น 25% เท่ากับ 25 ใน 100 หรือ 0.25 เมื่อต้องการคำนวณกำไรจากต้นทุน จึงนำกำไรหารด้วยต้นทุนแล้วคูณ 100

1. สูตรคิดเปอร์เซ็นต์กำไร

เมื่อราคาขายสูงกว่าต้นทุน สามารถคำนวณเปอร์เซ็นต์กำไรได้ดังนี้

เปอร์เซ็นต์กำไร = (ราคาขาย − ต้นทุนรวม) ÷ ต้นทุนรวม × 100

ตัวอย่าง ซื้อสินค้ามา 500 บาท และขายได้ 650 บาท

• ต้นทุน = 500 บาท
• ราคาขาย = 650 บาท
• กำไร = 650 − 500 = 150 บาท
• เปอร์เซ็นต์กำไร = 150 ÷ 500 × 100 = 30%

ดังนั้น สินค้าชิ้นนี้มีกำไร 150 บาท หรือคิดเป็น 30% ของต้นทุน หมายความว่าทุกต้นทุน 100 บาท สร้างกำไรได้ 30 บาท โดยยังไม่พิจารณาค่าใช้จ่ายอื่นที่ไม่ได้รวมไว้ในต้นทุน

2. สูตรคิดเปอร์เซ็นต์ขาดทุน

เมื่อราคาขายต่ำกว่าต้นทุน จะเกิดผลขาดทุน โดยคิดเปอร์เซ็นต์จากจำนวนเงินที่ขาดทุนเทียบกับต้นทุน

เปอร์เซ็นต์ขาดทุน = (ต้นทุนรวม − ราคาขาย) ÷ ต้นทุนรวม × 100

ตัวอย่าง ซื้อสินค้ามา 800 บาท แต่ขายได้เพียง 680 บาท

• ต้นทุน = 800 บาท
• ราคาขาย = 680 บาท
• ขาดทุน = 800 − 680 = 120 บาท
• เปอร์เซ็นต์ขาดทุน = 120 ÷ 800 × 100 = 15%

ดังนั้น ขาดทุน 120 บาท หรือ 15% ของต้นทุน การคำนวณนี้ช่วยให้เห็นว่าราคาขายต่ำกว่าต้นทุนอยู่มากน้อยเพียงใด และสามารถนำไปใช้พิจารณาการปรับราคาในครั้งต่อไป

3. สูตรหาจุดคุ้มทุนเบื้องต้น

หากราคาขายเท่ากับต้นทุน จะไม่มีกำไรหรือขาดทุนจากส่วนต่างระหว่างสองจำนวนนี้

กำไรหรือขาดทุน = ราคาขาย − ต้นทุนรวม

ตัวอย่าง ซื้อสินค้ามา 350 บาท และขายในราคา 350 บาท

350 − 350 = 0 บาท

กรณีนี้มีเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนเท่ากับ 0% ตามต้นทุนที่นำมาคำนวณ อย่างไรก็ตาม หากยังมีค่าขนส่ง ค่าบรรจุภัณฑ์ ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม หรือค่าใช้จ่ายอื่นที่ไม่ได้รวมในต้นทุน ก็อาจยังไม่ใช่จุดคุ้มทุนของธุรกิจจริง

4. วิธีหากำไรหรือขาดทุนก่อนคิดเป็นเปอร์เซ็นต์

ก่อนใช้สูตรเปอร์เซ็นต์ ควรหาผลต่างระหว่างราคาขายกับต้นทุนให้ถูกต้องก่อน โดยใช้หลักดังนี้

เงื่อนไข	วิธีคำนวณผลต่าง	ผลลัพธ์
ราคาขายมากกว่าต้นทุน	ราคาขาย − ต้นทุน	กำไร
ราคาขายน้อยกว่าต้นทุน	ราคาขาย − ต้นทุน	ผลลัพธ์ติดลบ หมายถึงขาดทุน
ราคาขายเท่ากับต้นทุน	ราคาขาย − ต้นทุน	เท่าทุน

สามารถใช้สูตรผลต่างเดียวกันได้ทุกกรณี หากผลลัพธ์เป็นบวกแสดงว่ากำไร หากเป็นลบแสดงว่าขาดทุน และหากเป็นศูนย์แสดงว่าเท่าทุน จากนั้นนำผลต่างไปหารด้วยต้นทุนและคูณ 100 เพื่อหาเปอร์เซ็นต์ โดยต้นทุนต้องมากกว่าศูนย์จึงจะใช้สูตรเปอร์เซ็นต์นี้ได้

ตัวอย่างคำนวณกำไร ขาดทุน และจุดคุ้มทุน

การแทนค่าตัวเลขในสูตรจะช่วยให้เห็นความแตกต่างระหว่างกำไรเป็นจำนวนเงินกับกำไรเป็นเปอร์เซ็นต์ได้ชัดเจน ตัวอย่างต่อไปนี้สมมติว่าต้นทุนที่ระบุเป็นต้นทุนทั้งหมดที่ต้องการนำมาคำนวณ

ตัวอย่างที่ 1 ซื้อมา 100 บาท ขาย 130 บาท

สมมติว่าต้นทุนสินค้าต่อชิ้นเท่ากับ 100 บาท และขายได้ในราคา 130 บาท

1. หากำไร: 130 − 100 = 30 บาท
2. นำกำไรหารด้วยต้นทุน: 30 ÷ 100 = 0.30
3. คูณด้วย 100: 0.30 × 100 = 30%

ผลลัพธ์: กำไร 30 บาท หรือ 30% ของต้นทุน

ตัวอย่างที่ 2 ซื้อมา 250 บาท ขาย 200 บาท

สมมติว่าต้นทุนต่อชิ้นเท่ากับ 250 บาท แต่ขายได้ในราคา 200 บาท

1. หาขาดทุน: 250 − 200 = 50 บาท
2. นำขาดทุนหารด้วยต้นทุน: 50 ÷ 250 = 0.20
3. คูณด้วย 100: 0.20 × 100 = 20%

ผลลัพธ์: ขาดทุน 50 บาท หรือ 20% ของต้นทุน

ตัวอย่างที่ 3 ซื้อมา 400 บาท ขาย 400 บาท

เมื่อราคาขายเท่ากับต้นทุน จะได้ผลต่างเท่ากับศูนย์

400 − 400 = 0 บาท

ดังนั้น เปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนเท่ากับ 0% หรือเท่าทุนตามตัวเลขที่กำหนด

ตารางเปรียบเทียบผลการคำนวณ

ต้นทุนต่อชิ้น	ราคาขายต่อชิ้น	กำไรหรือขาดทุน	เปอร์เซ็นต์จากต้นทุน
100 บาท	130 บาท	กำไร 30 บาท	กำไร 30%
250 บาท	200 บาท	ขาดทุน 50 บาท	ขาดทุน 20%
400 บาท	400 บาท	0 บาท	0%
500 บาท	650 บาท	กำไร 150 บาท	กำไร 30%
800 บาท	680 บาท	ขาดทุน 120 บาท	ขาดทุน 15%

วิธีคำนวณเมื่อขายสินค้าหลายชิ้น

หากขายสินค้าชนิดเดียวกันหลายชิ้น ควรเปรียบเทียบต้นทุนรวมกับรายรับจากการขายรวม โดยใช้จำนวนสินค้าและต้นทุนต่อชิ้นที่สอดคล้องกัน

ตัวอย่าง ซื้อสินค้า 20 ชิ้น ต้นทุนชิ้นละ 50 บาท และขายได้ชิ้นละ 65 บาท โดยขายหมดทุกชิ้น

• ต้นทุนรวม = 20 × 50 = 1,000 บาท
• ยอดขายรวม = 20 × 65 = 1,300 บาท
• กำไร = 1,300 − 1,000 = 300 บาท
• เปอร์เซ็นต์กำไร = 300 ÷ 1,000 × 100 = 30%

เมื่อสินค้าทุกชิ้นมีต้นทุนและราคาขายเท่ากัน เปอร์เซ็นต์กำไรจากต้นทุนรวมจะเท่ากับเปอร์เซ็นต์กำไรต่อชิ้น แต่หากมีส่วนลด สินค้าคืน ของเสีย หรือค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ควรปรับตัวเลขให้ตรงกับรายการที่เกิดขึ้นจริงก่อนคำนวณ

ดูเพิ่มเติม: คิดเปอร์เซ็นต์จากยอดขายให้ได้ตามเป้าอย่างไร

วิธีหาราคาขายเมื่อกำหนดเปอร์เซ็นต์กำไรที่ต้องการ

เมื่อทราบต้นทุนรวมและต้องการกำไรเป็นเปอร์เซ็นต์ สามารถคำนวณราคาขายเป้าหมายได้โดยตรง วิธีนี้ช่วยให้กำหนดราคาสินค้าได้เป็นระบบ และตรวจสอบได้ว่าราคาที่ตั้งไว้ให้กำไรตามเป้าหมายหรือไม่

สูตรหาราคาขายจากต้นทุนและเปอร์เซ็นต์กำไร

ราคาขาย = ต้นทุนรวม × (1 + เปอร์เซ็นต์กำไร ÷ 100)

ตัวอย่าง สินค้ามีต้นทุนรวม 500 บาท และต้องการกำไร 20% ของต้นทุน

1. คำนวณกำไรที่ต้องการ: 500 × 20 ÷ 100 = 100 บาท
2. นำกำไรบวกกับต้นทุน: 500 + 100 = 600 บาท
3. ดังนั้น ราคาขายเป้าหมายคือ 600 บาท

เมื่อตรวจสอบย้อนกลับ จะได้กำไร 600 − 500 = 100 บาท และคิดเป็น 100 ÷ 500 × 100 = 20% ของต้นทุน จึงตรงกับเป้าหมายที่กำหนดไว้

ตัวอย่างตั้งราคาขายตามเปอร์เซ็นต์กำไร

ต้นทุนรวม	กำไรที่ต้องการ	กำไรเป็นเงิน	ราคาขายเป้าหมาย
200 บาท	10%	20 บาท	220 บาท
500 บาท	20%	100 บาท	600 บาท
800 บาท	25%	200 บาท	1,000 บาท
1,500 บาท	30%	450 บาท	1,950 บาท

ตัวอย่างเหล่านี้ใช้ต้นทุนรวมเป็นฐาน และสมมติว่าค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องรวมอยู่ในต้นทุนแล้ว หากมีค่าบรรจุภัณฑ์ ค่าขนส่ง หรือค่าใช้จ่ายอื่นที่เกี่ยวข้องกับการขาย ควรรวมค่าใช้จ่ายเหล่านั้นก่อนคำนวณ เพื่อไม่ให้ตั้งราคาต่ำกว่าที่ต้องการ

กำไร 20% และกำไร 30% คิดอย่างไร

หากต้องการคิดเปอร์เซ็นต์กำไรอย่างรวดเร็ว สามารถนำต้นทุนคูณเปอร์เซ็นต์ที่ต้องการ แล้วหารด้วย 100 เพื่อหาจำนวนเงินกำไร จากนั้นบวกกลับเข้ากับต้นทุนเพื่อหาราคาขาย

ต้นทุน	เป้าหมายกำไร	วิธีคิดกำไร	ราคาขาย
500 บาท	20%	500 × 20 ÷ 100 = 100 บาท	600 บาท
500 บาท	30%	500 × 30 ÷ 100 = 150 บาท	650 บาท
1,000 บาท	20%	1,000 × 20 ÷ 100 = 200 บาท	1,200 บาท
1,000 บาท	30%	1,000 × 30 ÷ 100 = 300 บาท	1,300 บาท

ข้อควรระวังคือกำไร 30% จากต้นทุนไม่ใช่กำไร 30% จากยอดขาย หากต้องการให้อัตรากำไรคิดเป็น 30% ของราคาขาย ต้องใช้สูตรกำไรจากยอดขายแทน

วิธีตั้งราคาขายให้ได้อัตรากำไรจากยอดขายตามเป้าหมาย

หากต้องการให้อัตรากำไรคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของราคาขาย ให้ใช้สูตรดังนี้

ราคาขาย = ต้นทุนรวม ÷ (1 − เปอร์เซ็นต์กำไรจากยอดขาย ÷ 100)

ตัวอย่าง ต้นทุน 500 บาท และต้องการให้อัตรากำไรจากยอดขายเท่ากับ 20%

ราคาขาย = 500 ÷ (1 − 20 ÷ 100) = 500 ÷ 0.80 = 625 บาท

กำไรจะเท่ากับ 625 − 500 = 125 บาท และอัตรากำไรจากยอดขายเท่ากับ 125 ÷ 625 × 100 = 20% สูตรนี้ใช้เมื่อเปอร์เซ็นต์เป้าหมายเป็นสัดส่วนของราคาขาย ไม่ใช่สัดส่วนของต้นทุน

คิดเปอร์เซ็นต์ใน Excel ด้วยสูตรคำนวณกำไรขาดทุน

หากต้องคำนวณกำไรขาดทุนหลายรายการ การใช้ Microsoft Excel ช่วยลดการคำนวณซ้ำและทำให้ตรวจสอบข้อมูลได้สะดวกขึ้น โดยสามารถสร้างตารางต้นทุน ราคาขาย กำไรเป็นเงิน และเปอร์เซ็นต์กำไรไว้ในแผ่นงานเดียวกันได้

เริ่มจากสร้างหัวตารางและกรอกข้อมูลตัวอย่างดังนี้

คอลัมน์	ข้อมูล	ตัวอย่างในแถวที่ 2
A	ต้นทุน	500
B	ราคาขาย	650
C	กำไรหรือขาดทุนเป็นเงิน	150
D	เปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุน	30%

เมื่อกำหนดตำแหน่งข้อมูลแล้ว ให้ใส่สูตรในเซลล์ C2 เพื่อหาผลต่างระหว่างราคาขายกับต้นทุน

=B2-A2

จากนั้นใส่สูตรในเซลล์ D2 เพื่อคำนวณเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนจากต้นทุน

=(B2-A2)/A2

เลือกเซลล์ D2 แล้วเปลี่ยนรูปแบบตัวเลขเป็น Percentage หรือเปอร์เซ็นต์ ผลลัพธ์จากต้นทุน 500 บาทและราคาขาย 650 บาทจะแสดงเป็น 30% โดยไม่ต้องคูณ 100 เพิ่มในสูตร เพราะรูปแบบเปอร์เซ็นต์จะแสดงค่า 0.30 เป็น 30%

หากต้องการคำนวณหลายสถานการณ์ สามารถใช้สูตร Excel ชุดเดียวกันได้ โดยผลลัพธ์จะเป็นบวกเมื่อต้นทุนต่ำกว่าราคาขาย เป็นลบเมื่อราคาขายต่ำกว่าต้นทุน และเป็นศูนย์เมื่อราคาเท่ากับต้นทุน

รายการ	ต้นทุน A2	ราคาขาย B2	สูตรใน C2	ผลลัพธ์
มีกำไร	500	650	=(B2-A2)/A2	30%
ขาดทุน	800	680	=(B2-A2)/A2	-15%
เท่าทุน	400	400	=(B2-A2)/A2	0%

สูตรแบบมีเครื่องหมายบวกและลบเหมาะสำหรับตารางที่ต้องการแยกผลกำไรและขาดทุนอย่างรวดเร็ว หากต้องการให้แสดงข้อความแทนค่าติดลบ สามารถใช้สูตร IF เพิ่มเติมได้ เช่น

=IF(A2<=0,"ตรวจสอบต้นทุน",IF(B2>A2,"กำไร "&TEXT((B2-A2)/A2,"0.00%"),IF(B2<A2,"ขาดทุน "&TEXT((A2-B2)/A2,"0.00%"),"เท่าทุน 0.00%")))

สูตรนี้ตรวจสอบก่อนว่าต้นทุนมากกว่าศูนย์หรือไม่ หากต้นทุนไม่มากกว่าศูนย์จะแสดงข้อความให้ตรวจสอบข้อมูล หากต้นทุนเป็นบวกจึงแสดงผลกำไร ขาดทุน หรือเท่าทุนพร้อมเปอร์เซ็นต์ ทั้งนี้ สูตรดังกล่าวสร้างผลลัพธ์เป็นข้อความ จึงไม่เหมาะสำหรับนำเซลล์ผลลัพธ์ไปคำนวณตัวเลขต่อโดยตรง

หากมีต้นทุนอยู่ใน A2 และต้องการกำไรจากต้นทุนในอัตราที่กำหนด เช่น 20% ให้คำนวณราคาขายเป้าหมายได้ด้วยสูตรต่อไปนี้

=A2*(1+20%)

หาก A2 เท่ากับ 500 บาท ผลลัพธ์จะเป็น 600 บาท สูตรนี้ใช้เปอร์เซ็นต์ที่พิมพ์ไว้โดยตรง หากต้องการเปลี่ยนเป้าหมายได้สะดวก ให้ใส่เปอร์เซ็นต์ที่ต้องการในเซลล์ E2 แล้วใช้สูตร

=A2*(1+E2)

เมื่อ E2 มีค่า 20% ราคาขายเป้าหมายจะเป็น 600 บาท และเมื่อเปลี่ยน E2 เป็น 30% ราคาขายเป้าหมายจะเปลี่ยนเป็น 650 บาทโดยอัตโนมัติ

1. กรอกต้นทุนของสินค้าแต่ละรายการในคอลัมน์ A
2. กรอกราคาขายในคอลัมน์ B
3. ใส่สูตรกำไรเป็นเงินใน C2 และสูตรเปอร์เซ็นต์ใน D2
4. ลากจุดมุมขวาล่างของเซลล์สูตรลงไปยังแถวถัดไป หรือคัดลอกสูตรไปยังช่วงข้อมูลที่ต้องการ
5. ตรวจสอบว่ารูปแบบเซลล์ของคอลัมน์เปอร์เซ็นต์ตั้งเป็น Percentage

เมื่อคัดลอกสูตรลงแถวอื่น Excel จะปรับการอ้างอิงเซลล์ตามตำแหน่งโดยอัตโนมัติ เช่น จาก A2 และ B2 เป็น A3 และ B3 ทำให้สามารถคำนวณสินค้าแต่ละรายการได้โดยไม่ต้องเขียนสูตรใหม่ทุกแถว

หากต้องการหากำไรรวมจากสินค้าหลายรายการ ให้รวมยอดขายและต้นทุนของช่วงข้อมูลเดียวกันก่อน แล้วคำนวณ (ยอดขายรวม − ต้นทุนรวม) ÷ ต้นทุนรวม การนำเปอร์เซ็นต์กำไรของแต่ละสินค้ามาบวกกันโดยตรงไม่ใช่วิธีหากำไรรวมที่ถูกต้อง

คิดเปอร์เซ็นต์ Google Sheets ด้วยสูตรกำไรขาดทุน

Google Sheets หรือ Google ชีต สามารถใช้คำนวณเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนได้เช่นเดียวกับ Excel โดยใช้สูตรการคำนวณและการอ้างอิงเซลล์ในลักษณะเดียวกัน เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการจัดทำตารางต้นทุนสินค้า ตรวจสอบราคาขาย และทำงานร่วมกับผู้อื่นผ่านแผ่นงานออนไลน์

สมมติว่ากรอกต้นทุนไว้ในเซลล์ A2 และราคาขายไว้ในเซลล์ B2 ให้พิมพ์สูตรต่อไปนี้ในเซลล์ C2

=(B2-A2)/A2

จากนั้นเลือกเซลล์ C2 แล้วเลือกการจัดรูปแบบตัวเลขเป็นเปอร์เซ็นต์ หากต้นทุนเท่ากับ 500 บาทและราคาขายเท่ากับ 650 บาท จะได้ผลลัพธ์ 30%

หากต้องการแสดงกำไรหรือขาดทุนเป็นจำนวนเงิน ให้ใช้สูตร

=B2-A2

เมื่อราคาขายสูงกว่าต้นทุน ผลลัพธ์เป็นบวก เมื่อราคาขายต่ำกว่าต้นทุน ผลลัพธ์เป็นลบ และเมื่อทั้งสองจำนวนเท่ากัน ผลลัพธ์เป็นศูนย์

สินค้า	ต้นทุน	ราคาขาย	สูตรเปอร์เซ็นต์	ผลลัพธ์
สินค้า A	500 บาท	650 บาท	=(C2-B2)/B2	30%
สินค้า B	800 บาท	680 บาท	=(C3-B3)/B3	-15%
สินค้า C	400 บาท	400 บาท	=(C4-B4)/B4	0%

ในตารางตัวอย่างนี้ คอลัมน์ A ใช้เก็บชื่อสินค้า คอลัมน์ B ใช้เก็บต้นทุน และคอลัมน์ C ใช้เก็บราคาขาย ส่วนคอลัมน์ D ใช้คำนวณเปอร์เซ็นต์ โดยใส่สูตร =(C2-B2)/B2 ใน D2 แล้วคัดลอกสูตรลงไปยังแถวถัดไป

ก่อนใช้ตารางจริง ควรตรวจสอบให้ตรงกับตำแหน่งคอลัมน์ที่สร้างไว้ หากใช้โครงสร้างตารางที่ต้นทุนอยู่ A2 และราคาขายอยู่ B2 ให้ใช้สูตร =(B2-A2)/A2 แทนตัวอย่างที่กำหนดต้นทุนและราคาขายไว้คนละคอลัมน์

หากต้องการกำหนดกำไรจากต้นทุน 20% และต้นทุนอยู่ใน A2 สามารถใช้สูตรต่อไปนี้

=A2*(1+20%)

หากต้องการปรับเปอร์เซ็นต์ได้จากเซลล์อื่น ให้ใส่เป้าหมายกำไรใน E2 แล้วใช้สูตร =A2*(1+E2) โดยตั้งรูปแบบ E2 เป็นเปอร์เซ็นต์ เมื่อเปลี่ยนเป้าหมายเป็น 25% หรือ 30% ราคาขายเป้าหมายจะคำนวณใหม่ตามค่าที่ระบุ

Excel กับ Google Sheets ต่างกันอย่างไรในการคิดเปอร์เซ็นต์

หัวข้อ	Microsoft Excel	Google Sheets
สูตรกำไรขาดทุนจากต้นทุน	=(B2-A2)/A2	=(B2-A2)/A2
สูตรกำไรเป็นจำนวนเงิน	=B2-A2	=B2-A2
การแสดงผลเป็นเปอร์เซ็นต์	ตั้งรูปแบบเซลล์เป็น Percentage	ตั้งรูปแบบเซลล์เป็นเปอร์เซ็นต์
การคำนวณหลายรายการ	คัดลอกสูตรลงแถวถัดไป	คัดลอกสูตรลงแถวถัดไป
การใช้งานหลัก	จัดทำและวิเคราะห์ข้อมูลในสมุดงาน	จัดทำข้อมูลในแผ่นงานออนไลน์และทำงานร่วมกัน

ทั้งสองโปรแกรมใช้หลักคณิตศาสตร์เดียวกัน ความแตกต่างหลักอยู่ที่สภาพแวดล้อมการทำงานและวิธีจัดการไฟล์ หากต้องการเพียงคิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุน สามารถใช้สูตรเดียวกันได้ โดยต้องตรวจสอบตำแหน่งเซลล์และรูปแบบการแสดงผลให้ถูกต้อง

คิดเปอร์เซ็นต์ 100% หมายถึงอะไร

การคิดเปอร์เซ็นต์ 100% ต้องพิจารณาว่า 100% นั้นเทียบกับจำนวนใด เพราะเปอร์เซ็นต์เป็นอัตราส่วน ไม่ได้หมายความว่ากำไรจะเท่ากับราคาขายเสมอไป เมื่อคิดกำไรจากต้นทุน กำไร 100% หมายถึงจำนวนเงินกำไรเท่ากับต้นทุนที่ใช้เป็นฐานคำนวณ

สมมติว่าซื้อสินค้ามา 500 บาท และต้องการกำไร 100% จากต้นทุน

• ต้นทุน = 500 บาท
• กำไรที่ต้องการ = 500 × 100 ÷ 100 = 500 บาท
• ราคาขาย = 500 + 500 = 1,000 บาท
• เปอร์เซ็นต์กำไรจากต้นทุน = 500 ÷ 500 × 100 = 100%

ดังนั้น หากขายสินค้าในราคา 1,000 บาท จะได้กำไร 500 บาท หรือ 100% ของต้นทุน ภายใต้สมมติฐานว่าต้นทุนรวมค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องครบแล้ว

ต้นทุน 500 บาท ขาย 1,000 บาท เท่ากับกำไรจากยอดขายกี่เปอร์เซ็นต์

แม้กำไรจากต้นทุนจะเท่ากับ 100% แต่เมื่อนำกำไรไปเทียบกับราคาขาย จะได้ผลลัพธ์ต่างกัน

• กำไร = 1,000 − 500 = 500 บาท
• เปอร์เซ็นต์กำไรจากต้นทุน = 500 ÷ 500 × 100 = 100%
• เปอร์เซ็นต์กำไรจากยอดขาย = 500 ÷ 1,000 × 100 = 50%

ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า กำไร 100% จากต้นทุนไม่ได้เท่ากับอัตรากำไร 100% จากยอดขาย จึงควรระบุฐานการคำนวณให้ชัดเจนทุกครั้งเมื่อตั้งราคาและรายงานผลกำไร

ต้นทุนที่ควรรวมก่อนคิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุน

การใช้สูตรถูกต้องไม่ได้รับประกันว่าจะประเมินกำไรได้ตรงกับความเป็นจริง หากต้นทุนที่นำมาคำนวณไม่ครบถ้วน การคำนวณจากราคาซื้อสินค้าเพียงอย่างเดียวอาจทำให้ดูเหมือนมีกำไรสูงกว่าผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง

ต้นทุนสินค้าและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง

สำหรับธุรกิจซื้อมาขายไป ควรพิจารณาราคาซื้อสินค้าและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการนำสินค้าเข้ามาขาย เช่น ค่าขนส่งเข้าร้านหรือค่าบรรจุภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับสินค้านั้น ส่วนธุรกิจผลิตสินค้าอาจต้องพิจารณาวัตถุดิบ ค่าแรงผลิต และค่าใช้จ่ายการผลิตที่เกี่ยวข้อง ขณะที่ธุรกิจบริการอาจมีต้นทุนจากเวลาทำงานของผู้ให้บริการ วัสดุที่ใช้ และค่าใช้จ่ายในการให้บริการ

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน เช่น ค่าเช่าสถานที่ ค่าโฆษณา เงินเดือนพนักงานประจำ หรือค่าระบบต่าง ๆ อาจต้องนำมาพิจารณาเพิ่มเติมเมื่อประเมินกำไรของธุรกิจโดยรวม การจัดประเภทและวิธีจัดสรรค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับลักษณะกิจการและวัตถุประสงค์ของการคำนวณ

ตัวอย่างผลกระทบเมื่อไม่รวมค่าใช้จ่าย

สมมติว่าซื้อสินค้ามา 300 บาท และมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมที่เกี่ยวข้องกับสินค้านั้นอีก 30 บาท หากขายได้ 400 บาท จะคำนวณได้ดังนี้

• ต้นทุนซื้อสินค้า = 300 บาท
• ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม = 30 บาท
• ต้นทุนรวม = 330 บาท
• ราคาขาย = 400 บาท
• กำไร = 400 − 330 = 70 บาท
• เปอร์เซ็นต์กำไรจากต้นทุนรวม = 70 ÷ 330 × 100 ≈ 21.21%

หากใช้เฉพาะต้นทุนซื้อสินค้า 300 บาท จะคำนวณกำไรได้ 100 บาท หรือประมาณ 33.33% ของต้นทุนซื้อสินค้า ตัวเลขนี้ไม่ได้สะท้อนค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม 30 บาทที่เกิดขึ้นจริง การใช้ต้นทุนให้ตรงกับวัตถุประสงค์จึงเป็นส่วนสำคัญของการประเมินกำไร

ต้นทุนคงที่และต้นทุนผันแปรเกี่ยวข้องกับกำไรอย่างไร

ต้นทุนคงที่คือค่าใช้จ่ายที่โดยทั่วไปไม่เปลี่ยนแปลงตามจำนวนสินค้าที่ขายในระยะเวลาหนึ่ง เช่น ค่าเช่ารายเดือน ส่วนต้นทุนผันแปรเปลี่ยนแปลงตามปริมาณการผลิตหรือการขาย เช่น วัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์ต่อชิ้น การแยกประเภทต้นทุนช่วยให้วิเคราะห์ได้ว่าการเพิ่มยอดขายหรือเปลี่ยนราคาส่งผลต่อผลประกอบการอย่างไร

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรนำค่าใช้จ่ายรายเดือนทั้งหมดไปบวกกับต้นทุนต่อชิ้นโดยไม่พิจารณาวิธีจัดสรร หากต้องการคำนวณกำไรของสินค้าแต่ละชิ้น ควรกำหนดให้ชัดว่าคิดเฉพาะต้นทุนสินค้า หรือรวมส่วนแบ่งค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานด้วย หากต้องการประเมินกำไรสุทธิของธุรกิจ ต้องพิจารณารายรับและค่าใช้จ่ายของช่วงเวลาที่เกี่ยวข้องให้ครบ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการคิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุน

การคำนวณอาจผิดได้แม้ใช้เครื่องคิดเลขถูกต้อง หากเลือกตัวหารไม่ตรงกับโจทย์ ใช้ต้นทุนไม่ครบ หรือป้อนสูตรในตารางผิด ควรตรวจสอบประเด็นต่อไปนี้ก่อนนำผลไปใช้ตั้งราคาขาย

หากโจทย์ถามเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนจากต้นทุน ต้องนำกำไรหรือขาดทุนหารด้วยต้นทุนรวม ไม่ใช่ราคาขาย

ตัวอย่าง ต้นทุน 400 บาท ขาย 500 บาท มีกำไร 100 บาท เมื่อเทียบกับต้นทุนจะได้ 25% แต่เมื่อเทียบกับราคาขายจะได้ 20% ทั้งสองค่าใช้ได้เมื่อระบุฐานการคำนวณถูกต้อง แต่ตอบคำถามคนละแบบ

การใช้ราคาซื้อสินค้าเพียงอย่างเดียวเป็นต้นทุนอาจทำให้ประเมินกำไรสูงเกินจริง หากมีค่าใช้จ่ายอื่นที่ต้องจ่ายเพื่อให้ขายสินค้าได้ ควรนำมาพิจารณาตามลักษณะของธุรกิจ เช่น ค่าบรรจุภัณฑ์ ค่าขนส่งสินค้าที่ผู้ขายเป็นผู้รับผิดชอบ และค่าใช้จ่ายในการผลิตหรือเตรียมสินค้า

ให้หาผลต่างระหว่างราคาขายกับต้นทุนก่อนเสมอ หากราคาขายมากกว่าต้นทุน ผลต่างเป็นบวกและแสดงว่ากำไร แต่หากราคาขายต่ำกว่าต้นทุน ผลต่างเป็นลบและแสดงว่าขาดทุน การใช้ค่าสัมบูรณ์โดยไม่ตรวจสอบทิศทางของผลต่างอาจทำให้รายงานผลผิดได้

หากมีสินค้าหลายชนิดที่ต้นทุนไม่เท่ากัน ควรคำนวณยอดขายรวมและต้นทุนรวมของช่วงเวลาเดียวกันก่อน แล้วนำกำไรรวมไปหารด้วยต้นทุนรวม ไม่ควรนำเปอร์เซ็นต์กำไรของแต่ละรายการมาบวกกันโดยตรง

5. ปัดเศษเร็วเกินไป

ควรคำนวณจากตัวเลขเต็มที่มีอยู่ก่อน แล้วจึงปัดเศษผลลัพธ์ในขั้นตอนสุดท้าย โดยเฉพาะกรณีที่มีจำนวนสินค้ามากหรือมีต้นทุนต่อชิ้นเป็นทศนิยม การปัดเศษตั้งแต่ต้นอาจทำให้ผลรวมคลาดเคลื่อนได้

6. ใช้รูปแบบเปอร์เซ็นต์ใน Excel หรือ Google Sheets ไม่ถูกต้อง

หากใช้สูตร =(B2-A2)/A2 ผลลัพธ์ 0.30 หมายถึง 30% เมื่อตั้งรูปแบบเซลล์เป็นเปอร์เซ็นต์ แต่หากคูณ 100 ในสูตรแล้วตั้งรูปแบบเซลล์เป็นเปอร์เซ็นต์อีกครั้ง อาจแสดงเป็น 3,000% แทน 30% ได้ ควรเลือกวิธีคำนวณและรูปแบบแสดงผลให้สอดคล้องกัน

7. ไม่ตรวจสอบต้นทุนเป็นศูนย์

สูตรเปอร์เซ็นต์กำไรจากต้นทุนต้องหารด้วยต้นทุน ดังนั้น หากต้นทุนเป็นศูนย์จะไม่สามารถคำนวณด้วยสูตรนี้ได้ตามปกติ ใน Excel หรือ Google Sheets ควรตรวจสอบข้อมูลต้นทุนก่อนใช้สูตร และแสดงข้อความแจ้งให้ตรวจสอบเมื่อข้อมูลไม่ถูกต้อง แทนการปล่อยให้เกิดข้อผิดพลาดในการหาร

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการคิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนจากต้นทุน

คิดเปอร์เซ็นต์กำไรจากต้นทุนใช้สูตรอะไร?

ใช้สูตร (ราคาขาย − ต้นทุนรวม) ÷ ต้นทุนรวม × 100 เช่น ต้นทุน 500 บาท ขาย 600 บาท มีกำไร 100 บาท จึงคิดเป็น 100 ÷ 500 × 100 = 20% ของต้นทุน

วิธีคิดว่าขาดทุนกี่เปอร์เซ็นต์ทำอย่างไร?

ใช้สูตร (ต้นทุนรวม − ราคาขาย) ÷ ต้นทุนรวม × 100 เช่น ต้นทุน 500 บาท ขาย 400 บาท ขาดทุน 100 บาท คิดเป็น 100 ÷ 500 × 100 = 20% ของต้นทุน

กำไร 20% คิดยังไง?

หากเป็นกำไร 20% จากต้นทุน ให้นำต้นทุนคูณ 20 แล้วหารด้วย 100 เช่น ต้นทุน 500 บาท จะได้กำไร 100 บาท และราคาขายเป้าหมาย 600 บาท เมื่อรวมต้นทุนครบแล้วและไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

กำไร 30% คิดยังไง?

หากต้องการกำไร 30% จากต้นทุน ให้นำต้นทุนคูณ 30 แล้วหารด้วย 100 จากนั้นบวกกำไรที่ได้เข้ากับต้นทุน เช่น ต้นทุน 1,000 บาท กำไรเป้าหมายคือ 300 บาท จึงตั้งราคาขายที่ 1,300 บาท

หากต้นทุนอยู่ใน A2 และราคาขายอยู่ใน B2 ให้ใช้สูตร =(B2-A2)/A2 แล้วตั้งรูปแบบเซลล์เป็น Percentage เพื่อแสดงเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุน หากต้องการกำไรเป็นจำนวนเงินให้ใช้ =B2-A2

ใน Google Sheets ให้กรอกต้นทุนและราคาขายลงในเซลล์ที่กำหนด จากนั้นใช้สูตร =(B2-A2)/A2 เมื่อ A2 เป็นต้นทุนและ B2 เป็นราคาขาย แล้วตั้งรูปแบบเซลล์เป็นเปอร์เซ็นต์ สูตรนี้ใช้ได้ทั้งกรณีกำไร ขาดทุน และเท่าทุน โดยต้องตรวจสอบว่าต้นทุนมากกว่าศูนย์

หมายถึงกำไรเป็นจำนวนเงินเท่ากับต้นทุน เช่น ต้นทุน 500 บาท หากได้กำไร 500 บาท จะเท่ากับกำไร 100% จากต้นทุน และราคาขายจะเป็น 1,000 บาทเมื่อไม่มีค่าใช้จ่ายอื่นเพิ่มเติม

เปอร์เซ็นต์กำไรจากต้นทุนกับอัตรากำไรขั้นต้นเหมือนกันหรือไม่?

ไม่เหมือนกันเสมอไป เปอร์เซ็นต์กำไรจากต้นทุนใช้กำไรหารด้วยต้นทุน ส่วนอัตรากำไรขั้นต้น (Gross Profit Margin) ใช้กำไรขั้นต้นหารด้วยยอดขายแล้วคูณ 100 โดยกำไรขั้นต้นทั่วไปคำนวณจากยอดขายหักต้นทุนขาย จึงควรใช้สูตรให้ตรงกับตัวชี้วัดที่ต้องการ

ถ้าราคาขายเท่ากับต้นทุน ถือว่ากำไรกี่เปอร์เซ็นต์?

หากราคาขายเท่ากับต้นทุน จะมีกำไรหรือขาดทุนเป็นเงิน 0 บาท และเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนเท่ากับ 0% ตามต้นทุนที่นำมาคำนวณ ทั้งนี้ ต้องตรวจสอบค่าใช้จ่ายอื่นที่อาจยังไม่รวมด้วย

ขายสินค้าหลายชิ้นต้องคำนวณเปอร์เซ็นต์กำไรอย่างไร?

หายอดขายรวมและต้นทุนรวมของสินค้าที่ขายในช่วงเดียวกันก่อน จากนั้นใช้สูตร (ยอดขายรวม − ต้นทุนรวม) ÷ ต้นทุนรวม × 100 วิธีนี้ช่วยให้ผลลัพธ์สะท้อนกำไรเทียบกับต้นทุนรวมได้เหมาะสมกว่าการบวกเปอร์เซ็นต์กำไรของสินค้าแต่ละรายการเข้าด้วยกัน

ถ้าคำนวณเปอร์เซ็นต์กำไรได้ติดลบ หมายความว่าอย่างไร?

หากใช้สูตร (ราคาขาย − ต้นทุนรวม) ÷ ต้นทุนรวม × 100 แล้วได้ค่าติดลบ แสดงว่าราคาขายต่ำกว่าต้นทุนรวมและรายการนั้นขาดทุน เช่น ผลลัพธ์ -15% หมายถึงขาดทุน 15% ของต้นทุนที่ใช้เป็นฐานคำนวณ

สรุปวิธีคิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนจากต้นทุน

การคิดเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนจากต้นทุนเริ่มจากการหาส่วนต่างระหว่างราคาขายกับต้นทุนรวม แล้วนำกำไรหรือขาดทุนไปหารด้วยต้นทุนและคูณ 100 หากราคาขายสูงกว่าต้นทุนจะได้กำไร หากต่ำกว่าจะขาดทุน และหากเท่ากันจะมีผลต่างเป็นศูนย์

สำหรับการคำนวณหลายรายการ สามารถใช้ Excel หรือ Google Sheets เพื่อจัดตารางต้นทุน ราคาขาย และเปอร์เซ็นต์กำไรขาดทุนได้ โดยสูตรหลักคือ =(B2-A2)/A2 เมื่อ A2 เป็นต้นทุนและ B2 เป็นราคาขาย จากนั้นตั้งรูปแบบเซลล์เป็นเปอร์เซ็นต์เพื่อแสดงผลให้อ่านง่าย

สิ่งสำคัญที่สุดคือการเลือกฐานคำนวณให้ตรงกับโจทย์และตรวจสอบว่าต้นทุนรวมค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องครบแล้ว การแยกกำไรจากต้นทุนออกจากอัตรากำไรจากยอดขายจะช่วยให้ตั้งราคาสินค้า ประเมินผลการขาย และเปรียบเทียบผลประกอบการได้อย่างถูกต้องมากขึ้น